Sau khi sinh, cơ thể người phụ nữ trải qua nhiều thay đổi về nội tiết, tử cung, vùng âm đạo – tầng sinh môn, tuyến vú, sức khỏe thể chất và tâm lý.
Nhiều phụ nữ nghĩ rằng sau khi em bé chào đời, chỉ cần nghỉ ngơi và chăm sóc con là đủ. Tuy nhiên, khám sau sinh là một phần quan trọng trong quá trình phục hồi sức khỏe của người mẹ.
Vậy khám sau sinh gồm những gì? Bác sĩ sẽ kiểm tra những gì? Khi nào nên đi khám và những vấn đề nào cần được đánh giá?
Hãy cùng tìm hiểu những điều phụ nữ cần biết về khám sức khỏe sau sinh cùng ThS.BS Lê Như Ngọc – Phòng khám Hy Vọng, Đà Nẵng.
Khám sau sinh là gì?
Khám sau sinh là quá trình bác sĩ đánh giá tình trạng sức khỏe của người mẹ sau khi sinh để xem cơ thể đang phục hồi như thế nào và phát hiện sớm những vấn đề cần điều trị hoặc theo dõi.
Nội dung khám có thể khác nhau tùy từng người, phụ thuộc vào:
Sinh thường hay sinh mổ.
Thời gian đã sinh.
Có rách hoặc cắt tầng sinh môn hay không.
Có biến chứng trong thai kỳ hoặc khi sinh hay không.
Tình trạng chảy máu sau sinh.
Tình trạng cho con bú.
Các triệu chứng hiện tại.
Tiền sử bệnh lý của người mẹ.
Do đó, khám sau sinh không phải là một gói kiểm tra giống nhau cho tất cả phụ nữ.
Khi nào nên đi khám sau sinh?
Thời điểm khám có thể được bác sĩ điều chỉnh theo tình trạng của từng người.
Một số phụ nữ cần được kiểm tra sớm hơn nếu có:
Đau nhiều hoặc đau tăng dần.
Chảy máu âm đạo bất thường.
Sốt.
Sản dịch có mùi bất thường.
Vết mổ hoặc vết khâu sưng, đỏ, đau hoặc tiết dịch.
Đau vùng chậu.
Khó tiểu hoặc tiểu buốt.
Đau khi quan hệ.
Cảm giác buồn bã, lo âu hoặc quá tải kéo dài.
Ngoài việc kiểm tra các vấn đề cấp tính, khám sau sinh còn giúp bác sĩ đánh giá quá trình phục hồi của người mẹ và tư vấn chăm sóc sức khỏe trong những tháng tiếp theo.
Bác sĩ sẽ hỏi những gì khi khám sau sinh?
Trước khi thăm khám, bác sĩ thường cần tìm hiểu tình trạng sức khỏe hiện tại và quá trình sinh nở.
Một số vấn đề có thể được hỏi gồm:
Bạn sinh thường hay sinh mổ?
Ngày sinh của bạn là khi nào?
Trong quá trình sinh có biến chứng gì không?
Có rách hoặc khâu tầng sinh môn không?
Có mất nhiều máu khi sinh không?
Hiện tại còn chảy máu âm đạo hay không?
Có đau vùng bụng hoặc vùng chậu không?
Vết mổ hoặc vết khâu đang hồi phục như thế nào?
Bạn đang cho con bú hay không?
Bạn đã có kinh nguyệt trở lại chưa?
Có vấn đề về tiểu tiện hoặc đại tiện không?
Có đau hoặc khó chịu khi quan hệ không?
Tâm trạng, giấc ngủ và mức độ mệt mỏi hiện tại như thế nào?
Những thông tin này giúp bác sĩ định hướng cần kiểm tra vấn đề nào và có cần thực hiện thêm xét nghiệm hay siêu âm hay không.
Bác sĩ sẽ kiểm tra tử cung và vùng chậu như thế nào?
Sau sinh, tử cung cần thời gian để co hồi và trở về trạng thái gần với trước khi mang thai.
Tùy tình trạng, bác sĩ có thể đánh giá:
Tình trạng co hồi của tử cung.
Đau vùng bụng dưới hoặc vùng chậu.
Tình trạng chảy máu hoặc sản dịch.
Các dấu hiệu gợi ý nhiễm trùng.
Tình trạng vùng âm đạo và cổ tử cung khi có chỉ định.
Nếu người mẹ có triệu chứng bất thường, bác sĩ có thể chỉ định siêu âm vùng chậu hoặc các xét nghiệm cần thiết để tìm nguyên nhân.
Không phải phụ nữ nào sau sinh cũng cần thực hiện tất cả các xét nghiệm hoặc siêu âm.
Bác sĩ sẽ kiểm tra vết khâu tầng sinh môn hoặc vết mổ?
Có thể có.
Nếu người mẹ sinh thường và có rách hoặc cắt tầng sinh môn, bác sĩ có thể kiểm tra:
Vết khâu có lành tốt không.
Có sưng, đỏ hoặc nhiễm trùng không.
Có đau kéo dài không.
Có bất thường tại vùng tầng sinh môn không.
Nếu sinh mổ, bác sĩ có thể đánh giá:
Vết mổ.
Tình trạng sưng, đỏ hoặc đau.
Dấu hiệu nhiễm trùng.
Quá trình lành của vết mổ.
Nếu vết khâu hoặc vết mổ có biểu hiện bất thường, phụ nữ không nên tự điều trị tại nhà mà nên được bác sĩ kiểm tra.
Khám sau sinh có kiểm tra sàn chậu không?
Có thể, đặc biệt khi người mẹ có triệu chứng liên quan đến sàn chậu.
Mang thai và sinh nở có thể ảnh hưởng đến cơ sàn chậu.
Một số phụ nữ có thể gặp:
Tiểu són khi ho, hắt hơi hoặc vận động.
Cảm giác nặng hoặc tức vùng chậu.
Khó kiểm soát đại tiện.
Đau khi quan hệ.
Cảm giác vùng âm đạo thay đổi sau sinh.
Trong trường hợp cần thiết, bác sĩ có thể đánh giá chức năng sàn chậu và tư vấn bài tập sàn chậu hoặc các phương pháp phục hồi phù hợp.
Không phải mọi phụ nữ sau sinh đều cần điều trị sàn chậu, nhưng những triệu chứng kéo dài không nên bị bỏ qua.
Sau sinh có cần kiểm tra âm đạo và sức khỏe tình dục không?
Có thể cần, đặc biệt nếu người mẹ có triệu chứng.
Sau sinh và trong thời gian cho con bú, thay đổi nội tiết có thể ảnh hưởng đến vùng âm đạo.
Một số phụ nữ có thể gặp:
Khô âm đạo.
Đau khi quan hệ.
Cảm giác khó chịu khi quan hệ.
Giảm ham muốn.
Lo lắng hoặc sợ đau khi quan hệ trở lại.
Những vấn đề này khá thường gặp nhưng không có nghĩa người phụ nữ phải chịu đựng lâu dài.
Bác sĩ có thể đánh giá nguyên nhân và tư vấn phương pháp phù hợp tùy vào tình trạng sức khỏe và việc người mẹ có đang cho con bú hay không.
Bác sĩ có kiểm tra kinh nguyệt và nội tiết sau sinh không?
Có thể.
Thời điểm kinh nguyệt trở lại sau sinh không giống nhau ở tất cả phụ nữ.
Đặc biệt, việc cho con bú có thể ảnh hưởng đến sự trở lại của chu kỳ kinh nguyệt.
Vì vậy, sau sinh một thời gian chưa có kinh không nhất thiết có nghĩa là bất thường.
Tuy nhiên, bác sĩ có thể đánh giá nếu người mẹ:
Chảy máu bất thường.
Kinh nguyệt kéo dài hoặc quá nhiều.
Chu kỳ có những thay đổi đáng lo ngại.
Có triệu chứng nghi ngờ rối loạn nội tiết.
Không chắc mình có đang mang thai trở lại hay không.
Không phải mọi phụ nữ sau sinh đều cần xét nghiệm hormone.
Khám sau sinh có kiểm tra tuyến vú và việc cho con bú không?
Có thể, đặc biệt nếu người mẹ đang gặp vấn đề về tuyến vú hoặc cho con bú.
Bác sĩ có thể hỏi về:
Đau vú.
Căng tức vú.
Tắc tia sữa.
Đỏ hoặc sưng vùng vú.
Sốt.
Khó khăn khi cho con bú.
Những thay đổi bất thường ở vú.
Nếu phát hiện triệu chứng bất thường, bác sĩ có thể đánh giá thêm và chỉ định phương pháp kiểm tra phù hợp.
Sức khỏe tâm lý có được kiểm tra khi khám sau sinh không?
Có. Đây là một phần rất quan trọng nhưng đôi khi bị bỏ qua.
Sau sinh, người mẹ có thể trải qua nhiều thay đổi về cảm xúc, giấc ngủ và tâm lý.
Một số biểu hiện có thể gặp:
Mệt mỏi kéo dài.
Khó ngủ.
Dễ cáu gắt.
Lo lắng nhiều.
Cảm giác buồn bã.
Cảm giác quá tải khi chăm sóc em bé.
Khó cảm thấy vui vẻ hoặc thoải mái như trước.
Không phải mọi thay đổi tâm trạng sau sinh đều là trầm cảm sau sinh. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng kéo dài, ngày càng nặng hoặc ảnh hưởng đến khả năng chăm sóc bản thân và em bé, người mẹ nên được đánh giá bởi nhân viên y tế.
Sau sinh có cần kiểm tra huyết áp và các vấn đề sức khỏe khác không?
Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể kiểm tra:
Huyết áp.
Cân nặng.
Tình trạng thiếu máu.
Các bệnh lý đã có từ trước khi mang thai.
Các biến chứng trong thai kỳ hoặc khi sinh.
Thuốc và thực phẩm bổ sung đang sử dụng.
Đặc biệt, những phụ nữ từng bị tăng huyết áp thai kỳ hoặc tiền sản giật cần được theo dõi sức khỏe phù hợp sau sinh.
Khám sau sinh không chỉ nhằm kiểm tra cơ quan sinh sản mà còn là cơ hội để đánh giá sức khỏe tổng thể của người mẹ.
Có phải khám sau sinh là phải làm rất nhiều xét nghiệm?
Không.
Không phải tất cả phụ nữ sau sinh đều cần làm xét nghiệm máu, siêu âm hoặc các kiểm tra chuyên sâu.
Bác sĩ sẽ dựa trên:
Tiền sử thai kỳ và sinh nở.
Triệu chứng hiện tại.
Kết quả thăm khám.
Bệnh lý nền.
Các yếu tố nguy cơ.
Sau đó mới quyết định có cần thực hiện thêm xét nghiệm hoặc chẩn đoán hình ảnh hay không.
Mục tiêu của khám sau sinh không phải là làm càng nhiều xét nghiệm càng tốt, mà là lựa chọn những kiểm tra thực sự cần thiết cho từng người.
Khi nào cần đi khám sau sinh sớm?
Phụ nữ sau sinh nên đi khám sớm nếu có:
Chảy máu âm đạo nhiều hoặc bất thường.
Sốt.
Đau bụng hoặc đau vùng chậu tăng dần.
Sản dịch có mùi bất thường.
Vết mổ hoặc vết khâu sưng, đỏ, đau hoặc chảy dịch.
Đau đầu dữ dội hoặc nhìn mờ.
Khó thở hoặc đau ngực.
Sưng đau bất thường ở chân.
Tiểu buốt hoặc khó tiểu.
Đau khi quan hệ kéo dài.
Tiểu són hoặc các vấn đề kiểm soát đại tiện.
Buồn bã, lo âu hoặc tuyệt vọng kéo dài.
Một số triệu chứng sau sinh có thể cần được đánh giá khẩn cấp, vì vậy không nên cố chịu đựng hoặc tự điều trị tại nhà.
Câu hỏi thường gặp về khám sau sinh
Khám sau sinh có bắt buộc phải khám phụ khoa không?
Không phải mọi phụ nữ đều cần thực hiện cùng một nội dung khám phụ khoa. Bác sĩ sẽ quyết định dựa trên thời điểm sau sinh, triệu chứng và tình trạng cụ thể.
Sinh mổ có cần khám sau sinh không?
Có. Sinh mổ vẫn cần được theo dõi quá trình hồi phục, đặc biệt là vết mổ và các vấn đề sức khỏe sau sinh.
Sau sinh chưa có kinh có cần đi khám không?
Việc kinh nguyệt chưa trở lại có thể là bình thường, đặc biệt ở phụ nữ đang cho con bú. Tuy nhiên, nếu có triệu chứng bất thường hoặc lo lắng về khả năng mang thai, nên được bác sĩ đánh giá.
Sau sinh bị đau khi quan hệ có bình thường không?
Đau khi quan hệ có thể xảy ra sau sinh do nhiều nguyên nhân như vết khâu, thay đổi vùng sàn chậu, khô âm đạo hoặc thay đổi nội tiết. Nếu tình trạng kéo dài, nên đi khám để tìm nguyên nhân và được tư vấn phù hợp.
Sau sinh có cần kiểm tra hormone không?
Không phải tất cả phụ nữ sau sinh đều cần xét nghiệm hormone. Bác sĩ chỉ cân nhắc khi triệu chứng và tình trạng sức khỏe cho thấy việc kiểm tra là cần thiết.
Khám và tư vấn sức khỏe sau sinh cùng ThS.BS Lê Như Ngọc
Sau sinh là giai đoạn cơ thể người phụ nữ cần thời gian để phục hồi cả về thể chất, nội tiết, sức khỏe vùng chậu và tâm lý.
Khám sau sinh không chỉ đơn giản là kiểm tra tử cung hay vết khâu. Đây là cơ hội để bác sĩ đánh giá toàn diện quá trình hồi phục, phát hiện sớm những vấn đề bất thường và tư vấn cách chăm sóc sức khỏe phù hợp cho người mẹ.
Tại Phòng khám Hy Vọng – Đà Nẵng, ThS.BS Lê Như Ngọc tư vấn và thăm khám sức khỏe phụ nữ sau sinh, đánh giá tình trạng phục hồi, sức khỏe phụ khoa, sàn chậu, nội tiết, sức khỏe tình dục và các vấn đề liên quan dựa trên tình trạng cụ thể của từng người.
Mục tiêu là giúp người mẹ hiểu đúng những thay đổi sau sinh, phát hiện sớm các vấn đề cần điều trị và phục hồi sức khỏe một cách an toàn, phù hợp.
📍 Phòng khám Hy Vọng – ThS.BS Lê Như Ngọc
Địa chỉ: 61 Lê Lai, Hải Châu, Đà Nẵng, Việt Nam
☎️ Hotline/Zalo: 0764 040 519
🌐 Website: lenhungoc.com